Ngày 12/03/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 20/2026/TT-BTC, có hiệu lực cùng ngày, quy định chi tiết một số nội dung của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Đây là văn bản doanh nghiệp và kế toán cần đặc biệt quan tâm trong năm 2026, nhất là khi xác định doanh thu tính thuế, chi phí được trừ, chứng từ thanh toán, ưu đãi thuế và quyết toán thuế TNDN.
💰 1. CHI PHÍ ĐƯỢC TRỪ KHÔNG CHỈ CẦN “CÓ HÓA ĐƠN”
Một nguyên tắc doanh nghiệp cần nhớ là hóa đơn không phải điều kiện duy nhất để một khoản chi được tính vào chi phí được trừ. Khoản chi cần đáp ứng các điều kiện theo quy định, trong đó phải thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; có hóa đơn, chứng từ phù hợp; đồng thời đáp ứng điều kiện thanh toán đối với trường hợp pháp luật yêu cầu.
📄 Vì vậy, kế toán nên quản lý chi phí theo cả chuỗi hồ sơ: đề nghị mua hàng/chi phí → hợp đồng hoặc đơn đặt hàng → giao nhận/nghiệm thu → hóa đơn → thanh toán → hạch toán. Có hóa đơn nhưng không chứng minh được giao dịch thực tế hoặc mục đích kinh doanh vẫn có thể tạo ra rủi ro khi quyết toán thuế.
💳 2. ĐẶC BIỆT LƯU Ý NGƯỠNG 5 TRIỆU ĐỒNG KHI THANH TOÁN
Một nội dung rất đáng chú ý là điều kiện về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP và hướng dẫn tại Thông tư 20/2026/TT-BTC, đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt để xác định chi phí được trừ.
⚠️ Đây là điểm kế toán cần cập nhật ngay trong quy trình thanh toán. Không nên tiếp tục sử dụng thói quen hoặc checklist theo ngưỡng cũ rồi đến cuối năm mới rà soát lại.
🏦 3. ĐÃ GHI NHẬN CHI PHÍ NHƯNG CHƯA THANH TOÁN THÌ SAO?
Trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ từng lần từ 5 triệu đồng trở lên, đến thời điểm ghi nhận chi phí doanh nghiệp chưa thanh toán, khoản chi vẫn có thể được tính vào chi phí được trừ nếu đáp ứng hồ sơ theo quy định. Tuy nhiên, khi thực tế thanh toán, doanh nghiệp phải đáp ứng yêu cầu về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Nếu sau đó doanh nghiệp thanh toán nhưng không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, doanh nghiệp phải kê khai, điều chỉnh giảm chi phí đối với phần giá trị không đáp ứng điều kiện vào kỳ tính thuế phát sinh việc thanh toán bằng tiền mặt.
👉 Vì vậy, kế toán không chỉ kiểm tra chứng từ ở thời điểm hạch toán mà còn phải theo dõi khoản phải trả đến thời điểm thanh toán thực tế.
🧾 4. MUA HÀNG CỦA CÁ NHÂN, HỘ KINH DOANH – HỒ SƠ PHẢI ĐÚNG TRƯỜNG HỢP
Thông tư 20/2026/TT-BTC cũng hướng dẫn hồ sơ đối với một số trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ như nông, lâm, thủy sản của người trực tiếp sản xuất/đánh bắt; sản phẩm thủ công; phế liệu của người trực tiếp thu nhặt; tài sản của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp bán ra và một số trường hợp mua của hộ, cá nhân kinh doanh.
Tùy trường hợp, doanh nghiệp cần chuẩn bị chứng từ chi trả, hóa đơn/chứng từ theo quy định và Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ Mẫu số 02/TNDN. Đối với trường hợp thuộc ngưỡng quy định, điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt cũng phải được kiểm tra.
📊 5. DOANH THU TÍNH THUẾ CẦN ĐƯỢC ĐỐI CHIẾU VỚI DOANH THU KẾ TOÁN
Doanh nghiệp không nên mặc định rằng doanh thu trên hóa đơn, doanh thu kế toán và doanh thu tính thuế TNDN lúc nào cũng hoàn toàn giống nhau về thời điểm hoặc cách xác định.
Kế toán cần căn cứ đúng quy định cho từng nghiệp vụ, đặc biệt với các giao dịch có yếu tố ngoại tệ, nhà thầu nước ngoài, chuyển nhượng, hoạt động đặc thù hoặc khoản thu có cách xác định riêng. Khi có chênh lệch giữa kế toán và thuế, nên lập bảng đối chiếu và lưu căn cứ giải trình thay vì điều chỉnh số liệu để hai bên “khớp bằng mọi giá”.
🎯 6. ƯU ĐÃI THUẾ TNDN – DOANH NGHIỆP PHẢI TỰ XÁC ĐỊNH ĐIỀU KIỆN
Một điểm doanh nghiệp cần chú ý là việc hưởng ưu đãi không có nghĩa cơ quan thuế tự động xác định thay doanh nghiệp. Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, doanh nghiệp tự xác định điều kiện miễn thuế, giảm thuế, thuế suất ưu đãi, thời gian miễn giảm và số lỗ được trừ vào thu nhập chịu thuế để kê khai, quyết toán.
📌 Vì vậy, doanh nghiệp đang áp dụng ưu đãi thuế TNDN nên lưu riêng một bộ hồ sơ chứng minh điều kiện hưởng ưu đãi. Nếu điều kiện thay đổi trong quá trình hoạt động, cần đánh giá lại ngay thay vì mặc định tiếp tục áp dụng như các năm trước.
🔍 7. DOANH NGHIỆP NÊN RÀ SOÁT GÌ TRONG NĂM 2026?
Kế toán nên tập trung kiểm tra quy chế tài chính – thanh toán, các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên, công nợ chưa thanh toán, hồ sơ nhân viên thanh toán hộ, giao dịch mua hàng từ cá nhân/hộ kinh doanh, doanh thu tính thuế, các khoản chi phí có hồ sơ chưa đầy đủ và điều kiện hưởng ưu đãi TNDN.
Đặc biệt, những khoản chi có giá trị lớn, phát sinh thường xuyên hoặc có tính chất đặc thù nên được hoàn thiện hồ sơ ngay khi giao dịch phát sinh, không nên chờ đến thời điểm lập quyết toán thuế TNDN mới bổ sung.
✅ KẾ TOÁN ĐỪNG CHỈ KIỂM TRA HÓA ĐƠN
Thông tư 20/2026/TT-BTC cho thấy quản trị thuế TNDN cần được nhìn theo cả một chuỗi: GIAO DỊCH THỰC TẾ → HỒ SƠ → HÓA ĐƠN → THANH TOÁN → HẠCH TOÁN → KÊ KHAI VÀ QUYẾT TOÁN THUẾ.
👉 Doanh nghiệp càng chuẩn hóa quy trình này từ đầu thì càng hạn chế tình trạng cuối năm có hàng loạt hóa đơn nhưng thiếu hợp đồng, thiếu nghiệm thu, thanh toán không đúng điều kiện hoặc không đủ cơ sở chứng minh chi phí.
🏠 DỊCH VỤ KÊ KHAI THUẾ BẢO MINH CHÂU
📍 139/4 Tân Sơn Nhì, Phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM
☎️ Hotline: 0901.855.929
🌐 bmcdoanhnghiep.vn
#BaoMinhChau #DichVuKeKhaiThue #ThongTu20 #ThueTNDN #ChiPhiDuocTru #KeToanThue #QuyetToanThue #NghiDinh320 #KeKhaiThue #DoanhNghiep #ChinhSachThue2026
đánh giá (0 đánh giá)
